การจำแนกชนิดปลาปักเป้าทะเลในประเทศไทย

           หลักการจัดจำแนกตามระบบของ Nelson (2004) และตรวจสอบชื่อวิทยาศาสตร์ที่เป็นชื่อพ้อง (synonyme) หรือมีการย้ายสกุล รวมทั้งการวิเคราะห์ชนิดตามเอกสารของประภากร (2528) Weber M. and L.F. de Beaufort (1922) Munro (1955), Monkolprasit et al (1978), Monkolprasit and Sontirat (1980) Suvatti (1981) Masuda et al (1984) Margaret (1986) Monkolprasit et al (1997) และ Carpenter, K.E. and V.H. Niem. (eds). 2001

1A	ลำตัวแบนข้าง จมูกเป็นแอ่งเนื้อ ลำตัวแบนข้าง หัวยาว ปากแหลม ไม่มีเส้นข้างลำตัว (วงศ์ย่อย Canthigasterinae (สกุล Canthigaster))
	.........................	2
1B	ลำตัวกลม หัวทู่ ปากสั้น จมูกเป็นท่อ มีเส้นข้างตัวอย่างน้อย 1 เส้น วงศ์ย่อย Tetraodontinae
	.........................	3
2A	ครีบหลังมีก้านครีบที่ไม่แตกแขนง 1 อัน บริเวณใต้ครีบหลังมีแต้มสีเข้มขนาดใหญ่ ข้างลำตัวและคอดหางมีจุดประสีจาง.........................	C. margaritatus
2B	ครีบหลังมีก้านครีบที่ไม่แตกแขนง 2 อัน บริเวณใต้ครีบหลังไม่มีแต้มสี คอดหางมีสีเป็นริ้วเฉียงลงทางด้านท้อง ครีบหางมีแถบสีพาดขวาง.........................	C. rivulata
2C	บริเวณใต้ครีบหลังมีแต้มสีเข้มขนาดใหญ่ มีเส้นสีเข้มกระจายออกรอบขอบตา ครีบหางมีสีน้ำตาลและมีจุดประหรือแถบสีจาง.........................	C. solandri
3A	ลำตัวแบนข้างค่อนข้างยาวรี หัวทู่ ปากสั้น มีเส้นข้างลำตัว มีก้านครีบหลัง 33-35 อัน มีก้านครีบก้น 26-28 อัน.........................	Xenopterus naritus
3B	ลำตัวกลม มีก้านครีบหลังและครีบก้นไม่เกิน 16 ก้าน.........................	4
4A	จมูกมีช่องเปิด 2 ช่อง .........................	5
4B	จมูกมีช่องเปิด 1 ช่อง .........................	12
5A	ครีบหางเว้าเป็นรูปส้อม (สกุล Lagocephalus).........................	6
5B	ครีบหางตัดตรงหรือกลม.........................	9
6A	แนวข้างลำตัวมีหนาม มีจุดสีเข้มที่หลังและข้างลำตัว
	.........................	L. sceleratus
6B	แนวข้างลำตัวไม่มีหนาม ไม่มีจุดสีเข้มที่หลังและข้างลำตัว.........................	7
7A	หลังและท้องไม่มีหนาม
	.........................	L. inermis
7B	หลังและท้องมีหนาม.........................	8
8A	บริเวณของหนามหน้าครีบหลังกระจายแคบ แล้วกว้างขึ้นจนคลุมบริเวณส่วนบนของหัวทั้งหมด
	.........................	L. spadiceus
8B	บริเวณของหนามหน้าครีบหลังกระจายเป็นบริเวณกว้างจนคลุมบริเวณส่วนบนของหัวทั้งหมด โดยขอบด้านข้างเว้าเล็กน้อย
	.........................	L. lunaris
9A	ส่วนล่างของคอดหางไม่มีสันเนื้อคู่ไปกับเส้นข้างลำตัว (สกุล Amblyrhynchotes และสกุล Torquigener ).........................	10
9B	ส่วนล่างของคอดหางมีสันเนื้อคู่ไปกับเส้นข้างลำตัว (สกุลTakifugu ).....	11
10A	ปากเฉียงลง และอยู่ด้านบน มีก้านครีบหลัง 10-12 อัน ก้านครีบก้น 6-7 อัน บริเวณส่วนหลังและข้างลำตัวไม่มีสีเด่นชัด.........................	Amblyrhynchotes honckenii
10B	ปากตรงและอยู่กึ่งกลางหัว มีก้านครีบหลัง 8-9 อัน ก้านครีบก้น 7-9 อัน บริเวณส่วนหลังและข้างลำตัวมีแต้มสีเข้มและจางกระจายถึงแนวข้างตัว....	Torquigener hypselogenion
11A	มีก้านครีบหลัง 12-15 อัน ก้านครีบก้น 10-13 อัน บริเวณหลังมีลายพาดขวางลงมาถึงแนวข้างตัว.........................	T. oblongus
11B	มีก้านครีบหลัง 9-11 อัน ก้านครีบก้น 9-10 อัน บริเวณหลังและข้างลำตัวมีจุดสีจางกระจาย ครีบหางมีริ้วแนวขวาง 7-8 แถบ	T. vermicularis
12A	ปลายจมูกแยกเป็น 2 ส่วนจากโคน .........................	13
12B	จมูกเป็นท่อที่โคนแล้วขยายออกคล้ายถ้วย .........................	Tetraodon borneensis
13A	ปลายจมูกแยกเป็นแผ่นเนื้อบางๆ 2 แผ่น มีเส้นข้างลำตัว 2 เส้น ........	Chelonodon patoca
13B	ปลายจมูกเป็นแท่งคล้ายหนวด มีเส้นข้างลำตัว 1 เส้นสกุล (Arothron) ...	14
14A	ลำตัวมีหนามปกคลุมทั้งตัวยกเว้นริมฝีปาก.........................	15
14B	ลำตัวมีหนามปกคลุมเฉพาะหลังและท้อง.........................	A. leopardus
15A	ขอบหางดำ บนลำตัวไม่มีจุดหรือแถบสีดำ.........................	A. immaculatus
15B	ขอบหางไม่มีสี บนลำตัวมีจุดหรือแถบสีดำ.........................	16
16A	มีจุดบนลำตัวเป็นสีขาว ไม่มีจุดสีดำบริเวณก้น.........................	17
16B	มีจุดบนลำตัวเป็นสีดำ มีจุดสีดำบริเวณก้น.........................	18
17A	ครีบหางไม่มีจุด คอดหางเรียวยาว บริเวณแก้ม และจะงอยปากมีสีดำและมีจุดสีขาว.........................	A. hispidus
17B	ครีบหางมีจุด คอดหางกว้าง มีแถบสีดำโค้งพาดผ่านบริเวณแก้มกับจะงอยปาก รอบช่องเหงือกดำ.........................	A. reticularis
18A	ลำตัวมีจุดสีดำประปราย ครีบหางไม่มีจุด .........................	A. nigropunctatus
18B	ลำตัวมีจุดสีดำหนาแน่น ครีบหางมีจุด.........................	19
19A	ส่วนหัว หลัง จนถึงคอดหาง มีแถบสีดำประสานกันเป็นร่างแห ส่วนท้องด้านบนมีแต้มสีดำขนาดใหญ่.........................	A. mappa
19B	ส่วนบนของลำตัวเป็นจุดสีดำ.........................	20
20A	ครีบหลังและส่วนบนลำตัวเป็นจุดสีดำ แถบสีที่ท้องจะหายไปเมื่อมีขนาดใหญ่ขึ้น.........................	A. stellatus
20B	ครีบหลังไม่มีจุด บริเวณท้องมีแถบสีเข้มและจางสลับกัน.....................	A. aerostaticus

- สกุล Canthigaster Swainson มีลำตัวแบนข้าง จะงอยปากยาวกว่ากลุ่มอื่นๆ ปากเล็กแหลมยื่นยาว ช่องเปิดเหงือกแคบ คอดหางแผ่แบนออกเป็นแผ่นกว้าง ลำตัวมีหนามขนาดเล็ก ไม่มีเส้นข้างตัว

ปลาปักเป้าลายสีฟ้า	Canthigaster margaritatus Riippell
ปลาปักเป้าจมูกแหลม	Canthigaster rivulata Schlegel
ปลาปักเป้าเล็กหลังลาย	Canthigaster solandri Richardson

- สกุล Xenopterus Bibron ลำตัวแบนข้าง จมูกมีขนาดใหญ่ มีก้านครีบหลังและก้านครีบก้นมากกว่าสกุลอื่นๆโดยมีก้านครีบหลัง 33-35 อัน มีก้านครีบก้น 26-28 อัน

ปลาปักเป้าเหลืองทอง

Xenopterus naritus Richardson

- สกุล Lagocephalus Swainson ลำตัวเรียวยาว ครีบหางเว้าเป็นรูปส้อม (fork) ครีบอื่นๆเรียวแหลม จมูกเป็นท่อยื่นออกมาโดยแต่ละข้างมีช่องเปิด 2 ช่อง มีเส้นข้างลำตัว 2 เส้น โดยเส้นบนโค้งจากด้านหลัง เส้นล่างทอดยาวไปตามแนวข้างตัว ลำตัวด้านบนหัว และหลังมีสีเข้ม ด้านท้องสีขาว เป็นปลาปักเป้าสกุลที่พบมากจากการทำประมงอวนลาก

ปลาปักเป้าหลังด่าง	Lagocephalus sceleratus Gmelin
ปลาปักเป้าหลังเรียบ	Lagocephalus inermis Temminch&Schlegel
ปลา ปักเป้าหลังน้ำตาล	Lagocephalus spadiceus Richardson
ปลาปักเป้าหลังเขียว	Lagocephalus lunaris Bloch&Schneider

- สกุล Amblyrhynchotes Bibron ลำตัวกลม หัวกว้างและทู่ จมูกเป็นท่อยื่นมีช่องเปิด 2 ช่อง ครีบหางตัดตรง ส่วนล่างของคอดหางไม่มีสันเนื้อคู่ไปกับเส้นข้างลำตัว มีเส้นข้างลำตัว 2 เส้น มีหนามบริเวณข้างลำตัวและส่วนท้อง ยกเว้นด้านหลังของครีบหลังจนถึงคอดหางจะไม่มีหนาม ปากเฉียงลง และมีตำแหน่งอยู่ด้านบน

ปลาปักเป้า

Amblyrhynchotes honckenii Bloch

- สกุล Torquigener Whitley ลำตัวกลม หัวกว้างและทู่ จมูกเป็นท่อยื่นมีช่องเปิด 2 ช่อง ครีบหางตัดตรง ส่วนล่างของคอดหางไม่มีสันเนื้อคู่ไปกับเส้นข้างลำตัว มีเส้นข้างลำตัว 2 เส้น มีหนามเล็กๆบริเวณส่วนหลังและท้อง ปากตรงและอยู่กึ่งกลางหัว

ปลาปักเป้าแถบส้ม

Torquigener hypselogenion Bleeker

-  สกุล Takifugu Abe ลำตัวกลม หัวกว้างและทู่ จมูกเป็นท่อยื่นมีช่องเปิด 2 ช่อง ครีบหางตัดตรง เส้นข้างลำตัวมี 2 เส้น โดยส่วนล่างของคอดหางมีสันเนื้อคู่ไปกับเส้นข้างลำตัว มีหนามบริเวณหลัง ข้างลำตัว และท้อง

ปลาปักเป้าลายพาดกลอน	Takifugu oblongus Bloch
ปลาปักเป้า	Takifugu vermicularis Schneider
ปลาปักเป้าตาแดง	Tetraodon borneensis Regan
ปลาปักเป้าลายหินอ่อน	Chelonodon patoca Hamilton-Buchanan

-  สกุล Arothron Müller ลำตัวป้อม หัวทู่จมูกแต่ละข้างมีปลายแยกออกเท่ากันเป็นเส้นคล้ายหนวดหรือเป็นเส้นแบนๆ 2 เส้น จะงอยปากค่อนข้างยาว มีช่องระหว่างตากว้าง ครีบหลัง ครีบหู และครีบก้นมีลักษณะกลม ครีบหางตัดตรง ปลายจมูกเป็นแท่งคล้ายหนวด มีเส้นข้างลำตัว 1 เส้น มีหนามขนาดเล็กทั่วตัว ยกเว้นรอบปากและคอดหาง

ปลาปักเป้าลายเสือดาว	Arothron leopardus Day
ปลาปักเป้าหางไหม้	Arothron immaculatus Bloch&Schneider
ปลาปักเป้าจุดขาว	Arothron hispidus Linnaeus
ปลาปักเป้าลายร่างแห	Arothron reticularis Bloch&Schneider
ปลาปักเป้าจุดดำ	Arothron nigropunctatus Bloch&Schneider
ปลาปักเป้าลายแผนที่	Arothron mappa Lesson
ปลาปักเป้ายักษ์	Arothron stellatus Bloch&Schneider
ปลาปักเป้าลายดำ	Arothron aerostaticus Jenyns