ชนิดและหน้าที่ของหนวดปลา

หนวด (Barbels) ปลาบางชนิดมีหนวดบางชนิดไม่มี เป็นอวัยวะที่เจริญมาจากเนื้อเยื่อชั้นนอก (Ectoderm) หนวดทำหน้าที่รับความรู้สึกสัมผัส และช่วยในการหาอาหาร ปลาที่ไม่มีเกล็ดมีหนวดเจริญดีกว่าปลาที่มีเกล็ด จำนวนคู่ ความยาวและรูปร่างแตกต่างกันไปตามชนิดของปลา ชื่อของหนวดมักตั้งตามตำแหน่งที่ตั้งเป็นสำคัญ คือ

ก. หนวดแมกซิลลารี (Maxillary Barbel) เป็นหนวดคู่ใหญ่ตั้งอยู่บนกระดูกแมกซิลลาของขากรรไกรบน พบในปลาดุก ปลากด ปลาแขยง เป็นต้น

ข. หนวดแมนดิเบิล (Mandible หรือ Mandibulary Barbel) เป็นคู่ที่อยู่บนกระดูกแมนดิเบิลของขากรรไกรล่าง พบในปลาดุก ปลากด ปลาแขยง เป็นต้น

ค. หนวดจะงอยปาก (Snout Barbel) เป็นคู่อยู่ตรงส่วนจะงอยปาก ถ้าอยู่ตรงฐานรูจมูกเรียกว่าหนวดจมูก (Nasal Barbel) พบในปลากด เป็นต้น

ง. หนวดบนรอสทรัม (Rostral Barbel) เป็นคู่อยู่บนส่วนจะงอยปากตรงร่องระหว่างรอยต่อของกระดูกพรีแมกซิลลากับแมก ซิลลลา พบในปลาตะเพียนขาว เป็นต้น

จ. หนวดที่คาง (Mental หรือ Chin Barbel) อาจเป็นคู่หรือเส้นเดี่ยวหรือมากกว่า 1 คู่ อยู่บริเวณใต้คาง พบในปลาจวด ปลาแพะ ปลาคอด เป็นต้น