แคทะเล

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Dollchandrone spathacea Schum.

วงศ์ : BIGNONIACEAE

ชื่ออื่น : แคน้ำ, แคนา, แคป่า (กลาง); แคตุ้ย, แคฝา, แคปี่ฮ่อ, แคแหนแห้ (เหนือ)

เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก ไม่ผลัดใบ สูง 4-10 เมตร แตกกิ่งก้านน้อย เรือนยอดแผ่กว้าง แต่ละส่วนเมื่อแห้งจะเปลี่ยนเป็นสีดำ เปลือกสีเทา เรียบ หรือแตกเป็นร่องดื้นๆ มีช่องอากาศตามลำต้น

ใบ เป็นใบประกอบแบบขนนก เรียงตรงข้ามกัน ก้านใบยาว 10-30 เซนติเมตร ใบย่อย 2-4 คู่ มีขนาดไม่เท่ากัน ใบรูปไข่ รูปใบหอกแกมรูปไข่ หรือรูปใบหอก ถึงรูปขอบขนานแกมรูปไข่ ขนาด 2.5-7 X 7-16 เซนติเมตร ปลายใบเรียวแหลมยาวคล้ายหาง ฐานใบเบี้ยว หรือแหลม ถึงกลม ขอบใบเรียบ มีต่อมเรียงไปตามเส้นกลางใบทางด้านท้องใบ ก้านใบย่อย ยาว 0.4-1 เซนติเมตร

ดอก เป็นแบบช่อกระจะ ช่อดอกสั้นออกตามปลายกิ่ง ยาว 3-5 เซนติเมตร แต่ละช่อมี 3-7 ดอก ก้านดอกย่อยยาว 1.5-3.3 เซนติเมตร บานครั้งละหนึ่งดอก มีกลิ่นหอม วงกลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นรูปแตร ยาว 12-17 เซนติเมตร ปากแตรแยกเป็น 5 แฉก แต่ละแฉกมีรอยยับย่น และหยักมนตามขอบ เกสรตัวผู้ 2 คู่ แต่ละคู่สั้นยาวไม่เท่ากัน ออกดอกเกือบตลอดทั้งปี แต่จะออกมากเดือนเมษายน-พฤษภาคม

ผล เป็นฝักเรียวยาว 2-3 X 30-60 เซนติเมตร บิดเป็นเกลียว เมื่อแห้งแตกออกเป็นสองชีก มีเมล็ดจำนวนมาก เมล็ดหนาแบนมีปีกรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าขนาด 0.6-0.8 X 1.3-1.8 เซนติเมตร ออกผลเดือนกรกฎาคม-กันยายน

แคนา ขึ้นในป่าบริเวณน้ำกร่อย มีเขตการกระจายพันธุ์ทางภาคกลาง ภาคตะวันออกเฉียงใต้ และภาคใต้ของประเทศไทย