ช้าเลือด

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Preman obtusifolia R. Br.

วงศ์ : LABIATAE

ชื่ออื่น : มันไก่ (ลำปาง); สามประงาใบ (ประจวบ); อัคคีทวารทะเล, เค็ดน้ำมัน (ใต้)

เป็นไม้พุ่มกึ่งเลื้อย สูง 1-4 เมตร แตกกิ่งมาก กิ่งอ่อนในระยะแรกๆ มีขนประปราย และจะหลุดร่วงไปเมื่อกิ่งแก่ขึ้น เมึ่อขยี้ใบจะมีกลิ่นเหม็น

ใบ เดี่ยว เรียงตรงขัามกันเป็นคู่ๆ สลับทิศทางกัน แผ่นใบรูปขอบขนานแกมรีถึงรีกว้าง ขนาด 4-9 X 6-13 เซนติเมตร ปลายใบทู่ ฐานใบมน หรือค่อนข้างสอบแคบ และมักเบื้ยวเล็กน้อย ขอบใบเรียบ เนื้อใบค่อนข้างหนา ผิวใบเกลี้ยงทั้งสองด้าน ท้องใบสีจาง มีต่อมหลายต่อม ฝักมีเส้นใบ 3 เส้น จากจุดโคนใบ เส้นใบ 2-3 คู่ เห็นได้ชัดทางด้านท้องใบ ก้านใบยาว 1 เซนติเมตร มีขนนุ่ม

ดอก ออกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง แบบช่อเชิงหลันด้านบนดอกเสมอกัน ยาว 6-15 เซนติเมตร มีขนสั้นนุ่ม หรือเกือบเกลี้ยง ก้านช่อดอกยาว 3-6 เซนติเมตร แต่ละช่อมีดอกจำนวนมาก ดอกขนาดเล็ก ยาว 0.2-0.4 เซนติเมตร สีขาวอมเขียว ก้านดอกย่อยสั้นมาก เป็นดอกสมบูรณ์เพศ กลีบเลี้ยงติดสันเป็นรูปถ้วยเล็กๆ ที่ขอบแยกเป็นจักเล็กๆ 4 แฉก มีขนประปรายตามผิวด้านนอก กลีบดอกติดกันเป็นหลอด ปลายผายกว้างออก มีขนตามผิวด้านใน เกสรเพศผู้ 4 อัน แยกเป็น 2 คู่ ติดอยู่ใกล้ๆ ปากหลอดด้านใน

ผล เล็กกลม สีดำ ภายในมีเมล็ดแข็งหนึ่งเมล็ด

ช้าเลือด ขึ้นดามที่โล่งและชายฝั่งทะเลทั่วๆ ไป