ตาตุ้มทะเล

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Excoecaria agallocha L.

ชื่ออื่น : ตาตุ่ม (กลาง): บูตอ (มลายู-ปัตตานี)

เป็นไม้ยืนต้นผลัดใบ ขนาดเล็ก-กลาง สูง 10-18 เมดร มียางสีขาวมาก ส่วนมากลำต้นจะตรง มักแตกกิ่งในระดับต่ำ บางครั้งดูคล้ายไม้พุ่ม เปลือกเรียบกึ่งแตกเป็นร่อง สีน้ำตาลอ่อน หรือน้ำตาลอมเทา กิ่งอ่อนมีช่องอากาศเล็กๆ เด่นชัด รากหายใจแผ่กระจาย ไปตามผิวดิน

ใบ เป็นใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปรี หรือรูปไข่แกมรี ถึงรูปไข่กลับ ขนาด 2-5 X 4-9 เซนติเมตร ปลายใบกลม ถึงเว้าตื้นๆ หรือเรียวแหลม มน ฐานใบมน ขอบใบหย้กเป็นคลื่นเล็กน้อย ใบเกลี้ยงทั้งสองด้าน แผ่นใบนิ่มคล้ายหนัง มีสีเขียวเป็นมัน และจะเปลี่ยนเป็นสีแดงอิฐ เมื่อใบใกล้ร่วง ก้านใบเรียว ยาว 1-2.5 เซนติเมตร

ดอก ออกเป็นช่อตามง่ามใบ เป็นช่อเชิงลด ดอกมีขนาดเล็กมาก ติดกันเป็นกระจุก ก้านดอกเพศผู้มีสีเหลืองแกมเขียว ยาว 5-10 เซนติเมตร ช่อดอกเพศเมียสั้น 2-3 เซนติเมตร

ผล เป็นแบบผลแห้งแตก มี 3 พู รูปเกือบกลม ขนาด 0.5-0.7 X 0.3-0.4 เซนติเมตร ด้านแนวนอนยาวกว่าแนวตั้ง ผลเกลี้ยงสีเขียวถึงน้ำตาลเข้ม เมล็ดเกือบกลม สีดำ ออกดอก-ผลเดือนพฤษภาคม-พฤศจิกายน

พบทั่วไปในป่าชายเลน ตามริมแม่น้ำที่เป็นพื้นที่สูง ดินเหนียวปนทรายค่อนข้างแข็ง และน้ำท่วมถึงเมื่อน้ำขึ้นสูง

ยางของไม้ตาตุ่มทะเลมีพิษ หากเข้าตาอาจจะทำให้ตาบอดได้ หรือหากกินเข้าไปจะทำให้ท้องเสียอย่างรุนแรง หรือหากยางนี้ถูกตามผิวหน้งอาจจะทำให้เกิดอาการเป็นผื่นคัน หรือบวมได้