มะคะ

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Cynometra ramiflora L.

วงศ์ : LEGUMINOSAE-CAESALPINIOIDEAE

ชี่ออี่น : แมงคะ (ตราด); มังคะ, พังคะ (กลาง); พังค่า (ตรัง); มะคาก (ใต้)

ใบ เป็นใบประกอบแบบขนนกขนเดียว เรียงสลับ มีใบย่อย 1-2 คู่ แผ่นใบมีรูปร่างแตกต่างกันมาก รูปคล้ายสี่เหลี่ยมข้าวหลามตัด รูปขอบขนาน รูปรี รูปใบหอก ใบย่อยคู่ล่างเล็กกว่าใบย่อยคู่ปลาย ใบย่อยคู่ล่างมีขนาด 1-3 X 2-6 เซนติเมตร ใบย่อยคู่ปลายมีขนาด 1.5-7 X 3-15 เซนติเมตร ปลายใบเรียวแหลม สั้น ฐานใบแหลมเรียว ขอบใบเรียบ ใบเกลี้ยงทั้งสองด้าน สีเขียวเข้ม ใบอ่อนสีชมพู ก้านใบยาว 1.5-5 เซนติเมตร แกนกลางยาว 1.5-7 เซนติเมตร มีขนสั้นนุ่มถึงเกลื้ยง เส้นใบบาง เห็นเด่นชัดทั้งสองด้าน มี 6-8 คู่

ดอก เป็นช่อกระจะเล็กๆ ออกตามง่ามใบ ช่อดอกตั้งตรง ก้านช่อดอกยาว 0.7-1.5 เซนติเมตร กลีบเลื้ยง 4 กลีบ ขนาดไม่เท่ากัน สั้นมาก ปลายตรง กลีบดอกรูปใบหอกแคบๆ ยาว 0.5-0.8 เซนติเมตร สีขาว ออกดอกเดือนธันวาคม-เมษายน

ผล เป็นฝัก เต่ง รูปไข่ ถึงรี ขนาด 1.5-4 X 2-5 เซนติเมตร ผิวสีน้ำตาล ขรุขระ ขอบเป็นคลื่น หรือมีรอยย่นเล็กน้อย ปลายผลมีจะงอย ออกผลเดือนพฤษภาคม-กันยายน

มะคะขึ้นในพื้นที่ไม่ห่างจากฝั่งทะเล เช่น ที่ลุ่มน้ำขัง และป่าพรุ ตามริมฝั่งแม่น้ำ หรือด้านในป่าชายเลน ที่เป็นดินเลนแข็ง หรือตามพื้นที่ป่าชายหาด