รังกะแท้

 

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Kandelia candel (L.) Druce.

วงศ์ : RHIZOPHORACEAE

ชื่ออื่น : ขลุย (จันทบุรี); ถั่วนางช้อย

เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก สูง 2-7 เมตร เรือนยอดโปร่ง ทรงพุ่มม้กดูคล้ายไม้พุ่ม โคนต้นขยายใหญ่ หนา รูปกรวย ไม่มีพูพอน และรากหายใจ เปลีอกเรียบสีน้ำตาลอมแดง หรือสีเทา มีช่องอากาศกระจายทั่วไป

ใบ เป็นใบเดียว เรียงตรงข้ามสลับทิศทาง หนาแน่นที่ปลายกิ่ง แผ่นใบรูปรี หรือรูปขอบขนานแกมรูปไข่กลับ ขนาด 3-6 X 7-15 เซนติเมตร ปลายใบมน ฐานใบรูปลิ่ม ผิวใบด้านบนสีเขียวเป็นมัน ท้องใบสีซีด ก้านใบยาว 1-2 เซนติเมตร มีหูใบรูปแถบ ยาว 2 เซนติเมตร

ดอก ออกเป็นช่อตามง่ามใบ ช่อดอกแตกระบบ 2 กิ่ง แต่ละช่อมี 4-12 ดอก มีก้านดอกยาว 2-5 เซนติเมตร ก้านดอกย่อยยาว 0.2-0.4 เซนติเมตร ใบประดับย่อย 2-4 ใบ ดอกตูมรูปทรงกระบอก ยาว 1.5-2 เซนติเมตร กลีบเลื้ยงยาว 1-1.7 เซนติเมตร มี 5-6 กลีบ รูปแถบแหลม โค้งกลับ กลีบดอก 5-6 กลีบ ยาว 1.4 เซนติเมตร สีขาว เกสรเพศผู้มีมาก ไม่ติดกัน ยาว 0.8-1.3 เซนติเมตร ก้านเกสรเพศเมียสั้นกว่าเกสรเพศผู้ ปลายแยกเป็น 3 แฉก ออกดอกเดือนสิงหาคม-พฤศจิกายน

ผล รูปผลแพร์กลับ ยาว 2-3 เซนติเมตร สีเขียว ปกคลุมด้วยเกล็ดสีน้ำตาล กลีบเลื้ยงแข็ง โค้งกลับ ลำต้นใต้ใบเลี้ยง หรือ "ฝัก" เรียวคล้ายทรงกระบอก ยาว 15-40 เซนติเมตร ผิวเรียบเป็นมัน สีเขียวอ่อน กว้าง และเรียวไปทางส่วนโคน โคนฝักแหลมยาว ผลแก่เดือนมีนาคม-พฤษภาคม

เป็นพันธุ์ใม้ที่การกระจายพันธุ์มีขอบเขตจ์ากัต เฉพาะบริเวณชายฝั่งแม่น้ำใกล้ปากแม่น้ำ และน้ำค่อนข้างจืดเป็นระยะเวลานานในรอบปี