สำมะง่า

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Clerodendrum inerme (L.) Gaertn.

ชื่อวงศ์ : LABIATAE

ชื่ออื่น : สำลีงา, สำมะลีงา (กลาง, ตะวันออก); เขี้ยวงู (ประจวบคีรีขันธ์); สัมเนรา (ระนอง); สักขรีย่าน (ชุมพร); สำปันงา (สตูล)

เป็นไม้พุ่มรอเลื้อย สูง 1-2 เมตร สำต้นทอดนอน แผ่กระจัคกระจายโดยรอบ มีขนนุ่มปกคลุมตามส่วนอ่อนๆ ทั้งหมด

ใบ เป็นใบเดียว เรียงตรงข้าม แผ่นใบรูปใบหอก หรือรูปรี ขนาด 1.5-4 X 3-8 เซนติเมตร ปลายใบแหลม หรือทู่ ฐานใบแหลม ขอบใบเรียบ เนื้อใบค่อนข้างหนา ผิว'ใบเกลี้ยง หรืออาจมีขนประปรายทางด้านท้องใบ เส้นใบ 6-8 คู่ ปลายเส้นเชื่อมกับเส้นถัดไปก่อนถึงขอบใบ ก้านใบยาว 0.4-1 เซนติเมตร มีขนนุ่ม

ดอก ออกตามง่ามใบ และปลายกิ่ง เป็นช่อกระจุก มี 3 ดอก ช่อดอกยาว 4-8 เซนติเมตร ก้านช่อดอกยาว 2-5 เซนติเมตร ก้านดอกย่อยยาว 0.5-1 เซนติเมตร วงกลีบเลี้ยงรูประฆัง ยาว 0.3-0.4 เซนติเมตร ปลายเป็นแฉกตื้นๆ 5 แฉก หลอดกลีบดอกติดกันเป็นหลอดเล็กๆ ยาว 2-3 เซนติเมตร สีขาวอมชมพู กลีบดอก 5 กลีบ สีขาว เส้นผ่าศูนย์กลาง 0.8 เซนติเมตร เกสรเพศผู้ 4 อัน อยู่เหนือหลอดกลีบดอก ก้านชูอับเรณูสีแดงอมม่วง ปลายเกสรและปลายหลอดท่อรังไข่ ยาวยื่นออกมาพ้นปากหลอด กลีบดอก

ผล กลม หรือรูปไข่กลับ กว้าง 1.2-1.8 เซนติเมตร เมื่อแห้งจะมีร่องตามยาว 4 ร่อง ผลอ่อนสีเขียว เมื่อแก่สีออกดำ ผิวเกลี้ยง มีกลีบเลี้ยงติดอยู่ที่ขั้วผล เมล็ดแข็งมาก มี 1-4 เมล็ด ออกดอก-ผล เกือบตลอดปี

ส่วนมากจะขึ้นตามบริเวณที่ชื้นแฉะ และตอนบนของป่าขายเลน