ถั่วขาว

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Brugulera cylindrica Bl.

วงศ์ : RHIZOPHORACEAE

ชื่่ออื่น : ถั่วแดง, ประสักขาว (จันทบุรี); โปรง, โปรย (มลายู-ใต้): ปรุ้ย (มลายู-สตูล); รุ่ย (เพชรบุรี)

เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก-กลาง สูง 8-15 เมตร พูพอนน้อย แต่บริเวณโคนต้นพองขยายออก เรือนยอดแน่นทึบ รูปปิระมิด เปลือกสีเทา หรือสีน้ำตาล เรียบ ถึงหยาบเล็กน้อย ตามลำต้นมีช่องอากาศ กิ่งอ่อนสีเขียว มีรากหายใจรูปคล้ายเข่า ยาว 15-20 เซนติเมตร เหนือผิวดิน

ใบ เป็นใบเดี่ยว เรียงตรงข้ามสลับทิศทาง แผ่นใบรูปรี ขนาด 3-8 X 7-19 เซนติเมตร ปลายใบแหลม ฐานใบรูปลิ่ม ผิวใบด้านบนสีเขียวเข้ม ท้องใบสีจางกว่า เกลี้ยงทั้งสองด้าน ขอบใบม้วนลง เส้นกลางใบสีเขียว เส้นใบ 7 คู่ ไม่เด่นชัด ก้านใบยาว 1.5-4 เซนติเมตร หูใบยาว 3-5 เซนติเมตร สีเขียว

ดอก ออกเป็นช่อกระจุกที่ง่ามใบ ช่อละ 3 ดอก ก้านช่อดอกยาว 0.6-0.9 เซนติเมตร ดอกยาว 1-1.4 เซนติเมตร สีเขียวอ่อน ก้านดอกย่อยยาว 0.1-0.5 เซนติเมตร วงกลีบเลี้ยงรูประฆัง โคนกลีบติดกันเป็นหลอด ขนาด 0.2-0.3 X 0.4-0.6 เซนติเมตร ผิวเรียบ สีเขียว ปลายแยกเป็น 8 แฉก กลีบเลี้ยงยาวเท่าหลอด ปลายกลีบโค้งกลับ กลีบดอก 8 กลีบ สีขาว รูปขอบขนาน ยาว 0.3-0.4 เซนติเมตร ปลายแยกเป็น 2 แฉก ขอบกลีบมีขนสีขาว ปลายกลีบมีขนแข็งสีน้ำตาล 2-3 เส้น ยาว 0.1 เซนติเมตร

ผล เป็นผลแบบงอกตั้งแต่ยังติดอยู่บนต้น ผลสีเขียวยาว 1-1.4 เซนติเมตร กลีบเลี้ยงหุ้มผลรูปดาว กลีบโค้งกลับ ลำต้นใต้ใบเลี้ยง หรือ "ฝัก" รูปทรงกระบอกเรียวโค้ง ขนาด 0.4-0.6 X 7-14 เซนติเมตร เมื่อยังอ่อนสีเขียว และ เปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลอมเขียวเมื่อแก่ ออกดอกและผลเกือบตลอดปี

ขึ้นในพื้นที่ดินเลนตื้น เหนียว และ แข็ง ตามริมชายฝั่ง หรือฟื้นที่ที่ถูกเปิดโล่งไม่เหมาะกับพันธุ์ไม้ป่าชายเลนชนิดอื่น