การเพาะเลี้ยงจระเข้

          จระเข้เป็นสัตว์ป่าจำพวกสัตว์เลื้อยคลานที่ครั้งหนึ่งในอดีตเคยมีปริมาณมากมายตามแหล่งน้ำธรรมชาติของประเทศไทย แต่ปัจจุบันนี้จระเข้ประสบภาวะถูกคุกคามจนใกล้สูญพันธุ์ไปจากธรรมชาติ เนื่องจากความต้องการบริโภคของมนุษย์อันมีต่อหนังและเนื้อจระเข้ ทวีปริมาณมากขึ้นประกอบกับสภาพความเป็นอยู่และแหล่งอาศัยหากินในธรรมชาติถูกทำลายด้วยการรุกล้ำของมนุษย์ ดังนั้นเราจึงพบเห็นเพียงจระเข้ที่เกิดหรืออยู่ในที่เพาะเลี้ยงเท่านั้น ซึ่งก็คือหนทางเดียวที่จะอนุรักษ์ทรัพยากรจระเข้เอาไว้ได้ อีกทั้งยังเป็นจรรโลงธุรกิจอุตสาหกรรมการผลิตสัตว์เพื่อเป็นสัตว์เศรษฐกิจขึ้นมา

จระเข้และตะโขงที่พบในประเทศไทย

1. จระเข้น้ำจืดหรือจระเข้พันธุ์ไทย (Freshwater or Siamese Crocodile, Crocodylus siamensis)

ถิ่นกำเนิด : เวียดนาม เขมร ลาว ไทย กะลิมันตัน ชวา และมีในสุมาตรา

ลักษณะ : เป็นจระเข้ขนาดปานกลาง ค่อนมาทางใหญ่ (3-4 เมตร) มีเกล็ดท้ายทอย

ชีววิทยา : - จระเข้ถึงวัยเจริญพันธุ์เมื่ออายุ 10-12 ปี

            - วางไข่ครั้งละ 20-48 ฟอง

            - ระยะเวลาฟักไข่นาน 68-85 วัน เฉลี่ยราว 80 วัน

            - ดุพอสมควร

            - ชอบอยู่และหากินเดี่ยว

2. จระเข้น้ำเค็มหรือจระเข้ปากแม่น้ำ (Saltwater or Estaurine Crocodile, Crocodylus porosus)

ถิ่นกำเนิด : ศรีลังกา ตะวันออกของอินเดีย บังคลาเทศ พม่า ไทย เวียดนาม มาเลเซีย อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และออสเตรเลียชอบอยู่ตามปากแม่น้ำที่เปิดออกทะเลและป่าชายเลน

ลักษณะ : เป็นจระเข้ขนาดใหญ่ที่สุด มีรายงานพบว่ายาวถึง 9 เมตร ไม่มีเกล็ดท้ายทอย

ชีววิทยา : - เพศผู้ถึงวัยเจริญพันธุ์เมื่ออายุ 16 ปี หรือยาวประมาณ 3.2 เมตร ส่วนเพศเมีย คือ 10 ปี และ 2.2 เมตร ตามลำดับ

            - วางไข่ฤดูฝน ครั้งละ 25-90 ฟอง เฉลี่ย 50 ฟอง

            - ระยะเวลาฟักไข่นาน 80 วัน

            - มีนิสัยดุร้าย ไม่ชอบอยู่เป็นฝูง

จระเข้น้ำเค็ม

3. ตะโขงหรือตะโขงมลายู (False Gharial หรือ malayan Gharial, Tomistoma Schlegelii)

ถิ่นกำเนิด : ตอนใต้ของประเทศไทยและในคาบสมุทรมลายู สุมาตรา กะลิมันตันและบอร์เนียว อาศัยตามน้ำกร่อย และป่าชายเลน

ลักษณะ : ขนาดปานกลางความยาวประมาณ 2.80-3.0 เมตร ปากแหลมเรียวยาวมากแต่ไม่มีก้อนเนื้อตอนปลายจมูก เช่น ตะโขงอินเดีย มีแถบสีดำพาดขวางลำตัวและหาง

ชีววิทยา : - ตะโขงเพศเมียถึงวัยเจริญพันธุ์เมื่ออายุ 5-6 ปี หรือความยาว 2.50-3.0 เมตร

            - ทำรังโดยพูนดินและวัชพืชขึ้นบนชายฝั่ง

            - วางไข่ครั้งละ 20-60 ฟอง ในฤดูแล้ง

            - ระยะฟักไข่ราว 2.5-3 เดือน เป็นตัวประมาณต้นฤดูฝน

            - การขยายพันธุ์ในที่กักขัง หรือเพาะเลี้ยงยังไม่ประสบความสำเร็จ

จระเข้ที่ใช้เป็นสัตว์เศรษฐกิจ

จระเข้ที่นำมาเลี้ยงเป็นสัตว์เศรษฐกิจของประเทศไทยนั้นมีอยู่ 2 ชนิด คือ

          1. จระเข้น้ำจืด หรือจระเข้พันธุ์ไทย

          2. จระเข้น้ำเค็ม หรือจระเข้ตีนเป็ด หรือไอ้เคี่ยม

สำหรับประเทศไทยแล้วนิยมเลี้ยงจระเข้น้ำจืด หรือจระเข้พันธุ์ไทยมากกว่าจระเข้น้ำเค็ม ทั้งนี้อาจเนื่องมาจากเหตุผลดังต่อไปนี้

          1. พันธุ์จระเข้น้ำจืดหาง่ายกว่าพันธุ์จระเข้น้ำเค็ม ทั้งนี้เพราะมีฟาร์มที่เลี้ยงขายลูกจระเข้น้ำจืดอยู่หลายแห่ง

          2. จระเข้น้ำจืดเลี้ยงให้ลูกเร็วกว่าคือ เริ่มเมื่ออายุ 10-12 ปี ส่วนจระเข้น้ำเค็มจะเริ่มเจริญพันธุ์ในตัวผู้เมื่ออายุ 16 ปี และตัวเมียที่อายุ 10 ปี

          3. มีการนำลูกจระเข้น้ำจืดจากประเทศเพื่อนบ้านเข้ามาเลี้ยง จึงนับเป็นอีกแหล่งที่คอยสนับสนุนเรื่องพันธุ์มากขึ้น

          4. ผู้คนเชื่อว่าจระเข้น้ำเค็มต้องเลี้ยงด้วยน้ำเค็มเท่านั้น จึงหันมาเลี้ยงพันธุ์น้ำจืดซึ่งหาแหล่งน้ำง่ายกว่า แต่ความเป็นจริงแล้วจระเข้น้ำเค็ม สามารถเลี้ยงได้เป็นอย่างดีในน้ำจืด

          5. พ่อแม่พันธุ์จระเข้น้ำเค็มมีน้อย ทั้งนี้เพราะในอดีตถูกล่าและส่งหนังออกขายยังต่างประเทศเป็นส่วนใหญ่เนื่องจากตลาดโลกนิยมหนังจระเข้พันธุ์น้ำเค็มมาก ส่วนตะโขงนั้นไม่นำมาเพาะเลี้ยงเนื่องจากหนังไม่มีราคาและขยายพันธุ์ยาก