โรคปลิงใส (Flukes infestation)

สาเหตุ

เกิดจากปรสิตพวกตัวแบน (Fluke) หรือที่เรียกว่า ปลิงใส ซึ่งแบ่งเป็นปลิงใสที่ผิวหนัง (Skin flukes, Gyrodactylus ) และปลิงใสที่เหงือก (gill flukes, Dactylogyrus) จัดอยู่ในกลุ่ม monogenetic trematode

อาการ

ปลิงใสเข้าไปเกาะตามตัวและเหงือก สีลำตัวจะคล้ำลง อ้ากระพุ้งแก้มที่ผิวน้ำ เมื่อเปิดดูเหงือกจะเห็นขีดขาวเล็กๆ ติดอยู่และหากมีปรสิตเกาะอยู่มากๆ จะมองเห็นเหงือกมีสภาพแดงช้ำเป็นช่วงๆ ปลากินอาหารน้อยลงกว่าปกติ และมีอัตราการตายสูงถึง 40 % พบทั้งในปลากะพงขาวและปลากะรัง

การรักษา

1. แช่ในน้ำยาดิพเทอร์เร็กซ์เข้มข้น 0.25-0.5 ส่วนในล้านส่วน (ppm) นาน 2-3 วัน โดยเปลี่ยนน้ำและยาทุกวัน

2. แช่ในฟอร์มาลีนเข้มข้น 250 ส่วนในล้านส่วน (ppm) นาน 30 นาที วันละครั้งติดต่อกัน 3 วัน หรือจนกระทั่งหาย เมื่อเริ่มมีอาการต้องรีบรักษาหากทิ้งไว้นานเมื่อปรสิตขยายพันธุ์จะมีผลทำให้อัตราการตายสูงมาก แม้จะเป็นปลาขนาดโตถึง 12 นิ้ว ก็ตายได้

การป้องกัน

ทำได้โดยเมื่อนำปลาใหม่จากที่อื่นมาเลี้ยงควรสุ่มปลามาตรวจก่อนนำลงเลี้ยง หากพบปลิงใสเพียงเล็กน้อยควรกำจัดด้วยน้ำยาฟอร์มาลีนเข้มข้น 250 ส่วนในล้านส่วน (ppm) นาน 30 นาที ก่อนปล่อยลงเลี้ยงรวมกับปลาอื่น