ปูมะพร้าว (Coconut Crab)

ปูมะพร้าว มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Birgus latro เป็นปูที่วิวัฒนาการมาจากปูเสฉวนและเป็นสัตว์ขาปล้องขนาดใหญ่ที่สุดที่อาศัยอยู่บนพื้นดิน ปูมะพร้าวสามารถเจาะลูกมะพร้าวด้วยก้ามอันทรงพลังนั้นเป็นที่รู้จักกันดี บางคนเรียกปูมะพร้าวว่า "ปูเสฉวน"

ลักษณะทางกายภาพ

ขนาดตัวเต็มวัยสามารถเจริญเติบโตจนมีน้ำหนัก 4 กิโลกรัม และความยาวของลำตัว 40 เซนติเมตร แต่ถ้านับรวมช่วงขาแล้วจะยาวถึง 1 เมตร โดยทั่วไปตัวผู้จะมีขนาดใหญ่กว่าตัวเมีย ปูมะพร้าวมีอายุประมาณ 30-60 ปี

ลำตัวประกอบด้วยส่วนหัวอก (เซฟาโลโทแรกซ์) และส่วนท้อง ที่มี 10 ขา ขาคู่หน้าสุดเป็นก้ามขนาดใหญ่ ใช้สำหรับเจาะลูกมะพร้าว และสามารถยกน้ำหนักได้ถึง 29 กิโลกรัม ขาอีกสามคู่ถัดมามีลักษณะคล้ายแหนบ ใช้สำหรับเดินและปีนป่าย ส่วนขาคู่สุดท้ายนั้นเล็กมาก ใช้สำหรับทำความสะอาดอวัยวะหายใจ ขาคู่นี้มักจะอยู่ในกระดองตรงช่องที่บรรจุอวัยวะหายใจ

การสืบพันธุ์

ปูมะพร้าวสืบพันธุ์แบบง่ายๆ โดยปูตัวผู้กับปูตัวเมียผสมพันธุ์กันบนบก เมื่อไข่พัฒนาเต็มที่ แม่ปูจะเดินไปที่ชายฝั่ง เกาะอยู่ตามหินหรืออยู่ในน้ำพอท่วมถึง แล้วปล่อยไข่ที่ได้รับการผสมลงทะเล กลายเป็นแพลงก์ตอน

อาหาร

อาหารหลักของปูมะพร้าวคือผลไม้ โดยเฉพาะมะพร้าว อย่างไรก็ดี ปูมะพร้าวสามารถกินได้หมดไม่ว่าจะเป็นใบไม้ ผลไม้เน่า ไข่เต่า ซากสัตว์ และเปลือกของสัตว์อื่นๆ ปูมะพร้าวอาจกินสัตว์อื่นเป็นๆ ที่เคลื่อนไหวช้า เช่น เต่าทะเลที่เพิ่งฟักออกจากไข่ เป็นต้น

แหล่งที่พบ

สามารถพบได้ที่หมู่เกาะในมหาสมุทรอินเดียและหมู่เกาะทางตะวันตกของมหาสมุทรแปซิฟิก นอกจากนี้ปูมะพร้าวยังพบได้ที่อื่นอีก เช่น ในเซเชลส์ เป็นต้น

ปูมะพร้าวในประเทศไทย

ปูมะพร้าวในบ้านเราเกือบสูญพันธุ์ไปจากประเทศไทยแล้ว นานๆ จึงจะมีผู้พบเข้าสักตัว คนไทยส่วนใหญ่คงไม่รู้จัก เพราะน้อยคนนักที่จะได้พบเห็น แต่ชาวประมงพื้นบ้านในจังหวัดภูเก็ตบอกว่า ในอดีตจะพบปูมะพร้าวได้ทั่วไปตามเกาะที่ห่างไกลทางฝั่งทะเลอันดามัน โดยชาวประมงจับมาเป็นอาหารอยู่เนื่องๆ มันเชื่องช้าและจับง่ายเลยใกล้สูญพันธุ์ 

แต่หลักฐานการพบปูมะพร้าวในประเทศไทยมีเพียง 3 ครั้ง ครั้งแรกเป็นในปี พ.ศ. 2530 ชาวประมงจับปูมะพร้าวได้ที่บริเวณเกาะสี่ในหมู่เกาะสิมิลัน ส่วนหลักฐานอีกชิ้นเป็นซากสตัฟฟ์อยู่ที่ภาควิชาวิทยาศาสตร์ทางทะเล คณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จนเมื่อ พ.ศ. 2540 พบที่เกาะหนึ่งในหมู่เกาะสิมิลัน พบปูมะพร้าวน้ำหนักประมาณ 1 กิโลกรัม ออกมาหากินที่ชายหาดแถวนั้นเป็นประจำ ในปี พ.ศ. 2542 เรือสำรวจแหล่งปลาทูน่าในทะเลสากลของกรมประมง เดินทางไปสำรวจมหาสมุทรอินเดีย ได้นำปูมะพร้าวจำนวน 23 ตัว จากเกาะแอสซัมชัน ประเทศเซเชลส์ กลับมาประเทศไทยด้วย โดยเป็นตัวผู้ 4 ตัว และตัวเมีย 19 ตัว คาดว่าปูมะพร้าวที่นำมานี้จะเป็นประโยชน์อย่างมากต่อการศึกษาวิจัยเรื่อง ปูมะพร้าวในประเทศไทยต่อไป