การวิเคราะห์หาสารแขวนลอยทั้งหมด (Total Suspended Solid, TSS)

สารแขวนลอยประกอบด้วยอนุภาคของดิน ( sand, silt และ clay) สารอนินทรีย์และอินทรีย์ที่มีขนาดเล็ก แพลงก์ตอน ตลอดจนสิ่งมีชีวิตเล็กๆ อื่นที่อยู่ในน้ำ สารแขวนลอยจะบดบังการส่องผ่านของแสงลงสู่แหล่งน้ำ ซึ่งมีผลต่อผลผลิตขั้นต้นของแหล่งน้ำ สารแขวนลอยในระดับที่สูงมากจะมีอันตรายต่อสัตว์น้ำโดยตรงโดยสารแขวนลอยจะเข้าไปอุดช่องเหงือก ทำให้การหายใจติดขัด ทำให้การเจริญเติบโตช้าลงกว่าปกติ การฟักเป็นตัวของไข่และการเจริญเติบโตของตัวอ่อนหยุดชะงัก หรือช้าลง ปริมาณสารแขวนลอยที่เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของสัตว์น้ำอยู่ระหว่าง 25-80 mg/L นอกจากนี้จะทำให้แสงส่องไปได้ไม่ลึก และทำให้แหล่งน้ำตื้นเขิน (ไมตรี และจารุวรรณ, 2528.)

การวิเคราะห์หาสารแขวนลอยทั้งหมดทำได้โดยกรองตัวอย่างน้ำผ่านแผ่นกรอง GF/C แล้วนำแผ่นกรองดังกล่าวไปอบให้แห้งที่อุณหภูมิ 103-105 องศาเซลเซียส จนมีน้ำหนักคงที่ น้ำหนักของแผ่นกรองที่เพิ่มขึ้นเป็นปริมาณสารแขวนลอยทั้งหมด

การเก็บรักษาตัวอย่างน้ำ

ขวดเก็บตัวอย่างน้ำเพื่อวิเคราะห์หาสารแขวนลอยทั้งหมดอาจเป็นขวดพลาสติก หรือขวดแก้วที่ไม่ให้สารแขวนลอยติดอยู่ข้างขวด การวิเคราะห์หาสารแขวนลอยทั้งหมดควรวิเคราะห์ให้เร็วที่สุด เพราะไม่มีการเก็บรักษาตัวอย่างน้ำด้วยวิธีใดจะคงสภาพตัวอย่างให้เหมือนเดิมได้ การแช่เย็นตัวอย่างน้ำที่อุณหภูมิ 4 องศาเซลเซียส ช่วยลดการย่อยสลายตะกอนโดยจุลินทรีย์ได้ ซึ่ง สามารถเก็บตัวอย่างไว้ได้นาน 24 ชั่วโมง แต่ไม่ควรเก็บตัวอย่างเกิน 7 วัน

วิธีวิเคราะห์ (APHA, AWWA and WEF, 1995)

1. เครื่องมือ

1) แผ่นกรองใยแก้ว (Glass fiber filters) ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 47 มิลลิเมตร โดยทั่วไปนิยมใช้แผ่นกรอง GF/C (pore size 1.2 μm) แต่อาจใช้แผ่นกรองยี่ห้ออื่นๆ ได้ เช่น ยี่ห้อ Whatman greade 934 AH และ 984 H ยี่ห้อ Gelman type A/E หรือยี่ห้อ Millipore type AP 40 เป็นต้น

2) อุปกรณ์การกรองประกอบด้วย
- ที่ยึด Filter แบบ Gooch crucible adapter หรือ membrane filter funnel.
- Gooch crucible ขนาด 25-40 มิลลิลิตร
- Suction Flask ขนาด 500 - 1000 มิลลิลิตร

3) ตู้อบ(oven)

4) เครื่องชั่งไฟฟ้าชนิดละเอียด

5) โถดูดความชื้น (descicator) พร้อมสารดูดความชื้น

2. ขั้นตอนวิเคราะห์

1) การเตรียมแผ่นกรอง
- วางแผ่นกรอง (ให้ด้านที่ผิวขรุขระอยู่ด้านบน) ลงบนกรวยบุชเชอร์ซึ่งต่อเข้ากับ suction pump
- เปิด suction pump แล้วกรองน้ำกลั่น ประมาณ 20 มิลลิลิตร 3 ครั้ง
- นำแผ่นกรองที่ได้ไปวางบนถ้วยอะลูมิเนียมฟอยล์ แล้วนำไปอบให้แห้งที่อุณหภูมิ 103 - 105 องศาเซลเซียส นาน 1 ชั่วโมง
- ทิ้งไว้ให้เย็นในโถดูดความชื้น แล้วชั่งน้ำหนัก
- ควรอบแผ่นกรองอีก 2-3 ครั้ง จนมีน้ำหนักคงที่หรือแตกต่างกันไม่เกิน 4 เปอร์เซ็นต์ หรือมีน้ำหนักน้อยกว่าน้ำหนักก่อนหน้านั้น 0.5 มิลลิกรัม เก็บไว้ในโถดูดความชื้นจนกระทั่งนำไปวิเคราะห์ตัวอย่าง

2) การวิเคราะห์ตัวอย่าง
- ใช้น้ำกลั่นฉีดแผ่นกรองให้เปียก แล้วเปิด suction pump เพื่อให้แผ่นกรองติดกับกรวยบุชเชอร์
- กรองตัวอย่างน้ำที่ผสมเข้ากันดีแล้วประมาณ 25-100 มิลลิลิตร (ให้ได้ TSS 10-200 mg/L) แล้วล้างเครื่องกรองด้วยน้ำกลั่น 10 มิลลิลิตร 3 ครั้ง
- เมื่อแห้งแล้ว นำแผ่นกรองวางบนถ้วยอะลูมิเนียมฟอยล์อันเดิม แล้วนำไปอบให้แห้งที่อุณหภูมิ 103-105 องศาเซลเซียส นาน 1 ชั่วโมง ทิ้งไว้ให้เย็นในโถดูดความชื้น แล้วชั่งน้ำหนัก
- ควรอบแผ่นกรองอีก 2-3 ครั้ง จนน้ำหนักที่ชั่งได้คงที่ หรือแตกต่างกันไม่เกิน 4 เปอร์เซ็นต์ หรือมีน้ำหนักน้อยกว่าน้ำหนักก่อนหน้านั้น 0.5 มิลลิกรัม
- คำนวณหาปริมาณสารแขวนลอยทั้งหมด

ปริมาตรน้ำตัวอย่าง(มิลลิลิตร)

เมื่อ A = น้ำหนักแผ่นกรองรวมสารแขวนลอย (มิลลิกรัม)
       B = น้ำหนักแผ่นกรอง (มิลลิกรัม)