นิยามประเภทและชนิดของเครื่องมือประมง

ตามพระราชบัญญัติการประมง พ.ศ. ๒๔๙๐ มาตรา 4 (๓) “เครื่องมือทำการประมง” หมายความว่า เครื่องกลไก เครื่องใช้ เครื่องอุปกรณ์ส่วนประกอบ อาวุธ เสา หลัก หรือเรือ บรรดาที่ใช้ทำการประมง ซึ่งมีเครื่องมือประมงอยู่มากมายหลายชนิด จึงกำหนดคำนิยามของเครื่องมือประมงออกเป็น 13 ประเภท เพื่อใช้ในการจำแนกประเภท เครื่องมือให้เหมาะสม คำนิยามต่างๆ มีดังนี้

1.อวนล้อมจับ หมายถึง เครื่องมือประมงที่มีลักษณะเป็นผืนอวนคล้ายสี่เหลี่ยมผืนผ้า วิธีการใช้เครื่องมือจับสัตว์น้ำ จะปล่อยผืนอวนล้อมรอบสัตว์น้ำ แล้วทำการปิดด้านล่างของผืนอวน

2.อวนกางกั้นแล้วลาก หมายถึง เครื่องมือประมงที่ปล่อยอวนกาง-กั้นสัตว์น้ำ แล้วทำการฉุดลาก ปลายสุดของผืนอวนข้างใดข้างหนึ่ง หรือทั้งสองข้างเข้าหาฝั่ง หรือเรือ

3.อวนลาก หมายถึงเครื่องมือประมงที่มีลักษณะรูปร่าง คล้ายถุงวิธีการใช้เครื่องมือจับสัตว์น้ำโดยการ ใช้เรือลากจูงอวนให้เคลื่อนที่ไปข้างหน้าอย่างต่อเนื่อง

4.คราด หมายถึง เครื่องมือประมงที่มีลักษณะคล้ายตะแกรง ทำการประมงโดยวิธีขูด แซะ เพื่อจับสัตว์น้ำที่อยู่ใต้ผิวดิน โดยใช้แรงคน หรือเครื่องยนต์

5.อวนช้อน อวนยก หมายถึง เครื่องมือประมงที่ใช้ผืนอวนที่มีลักษณะและรูปร่างเป็นเหลี่ยม หรือ กลม วิธีการใช้เครื่องมือจับสัตว์น้ำจะวางอวนทิ้งไว้ในแนวดิ่ง หรือแนวราบ และจะยกหรือ ดึงอวนขึ้น ทันทีเมื่อต้องการจับสัตว์น้ำ

6.อวนครอบ หมายถึง เครื่องมือประมงที่มีลักษณะคล้ายแหหรือกล่อง วิธีการใช้เครื่องมือจับสัตว์น้ำจะ ปล่อยอวนลงมาจากด้านบนเพื่อครอบสัตว์น้ำที่อยู่ด้านล่าง

7.อวนติดตา หมายถึง เครื่องมือประมงที่มีลักษณะเป็นผืนอวนคล้ายสี่เหลี่ยมผืนผ้า วิธีการใช้ เครื่องมือจับสัตว์น้ำจะวางอวนขวางหรือปิดล้อมสัตว์น้ำ เพื่อให้สัตว์น้ำว่ายชนแล้วติดหรือ พันตาอวน

8.อวนรุน หมายถึง เครื่องมือประมงที่ใช้อวนลักษณะคล้ายถุง ปากอวนประกอบกับคันรุนติดตั้งอยู่ หัวเรือ จับสัตว์น้ำโดยวิธีผลักดันด้วยแรงคน หรือเครื่องยนต์

9.ลอบ หมายถึง เครื่องมือประมงที่ใช้ดักจับสัตว์น้ำ มีลักษณะเป็นโครงรูปทรงต่างๆ ใช้วัสดุหุ้มโดยรอบ และมีส่วนที่เรียกว่า งา เป็นช่องให้สัตว์น้ำเข้าภายใน

10.โป๊ะ หมายถึง เครื่องมือประจำที่ ประกอบด้วยส่วนของลูกขัง มีลักษณะเป็นรูปทรงต่างๆ และมี ส่วนของปีกเป็นทางนำให้สัตว์น้ำลงสู่ลูกขัง

11.โพงพาง หมายถึง เครื่องมือประมงที่ใช้อวนลักษณะคล้ายถุง ปากอวนกางยึดติดกับที่ ทำการประมง โดยวิธีให้กระแสน้ำพัดพาสัตว์น้ำเข้าไปในถุงอวน

12. เครื่องมือเบ็ด หมายถึง เครื่องมือประมงที่ประกอบด้วยตัวเบ็ด มีลักษณะโค้งงอเป็นขอ ส่วนใหญ่ มีเงี่ยง และสายเบ็ดเป็นเชือก หรือวัสดุคล้ายเชือก

13. เครื่องมือเบ็ดเตล็ด หมายถึง เครื่องมือประมงซึ่งไม่ได้จัดไว้ในเครื่องมือ 12 ประเภท

สำหรับคำนิยามของเครื่องมือประมงแต่ละชนิดนั้น กำหนดขึ้นเพื่อใช้ในการจำแนก ชนิดเครื่องมือของแต่ละประเภท เพื่อใช้ประกอบในการตีความตามกฎหมาย คำนิยามเครื่องมือประมงบางชนิด มีดังนี้

1.อวนลากคู่ หมายถึง อวนลากที่ใช้เรือสองลำช่วยถ่างปากอวน

2.อวนลากแผ่นตะเฆ่ หมายถึง อวนลากที่ใช้แผ่นตะเฆ่ช่วยถ่างปากอวน

3.อวนลากคานถ่าง หมายถึง อวนลากที่ใช้คานช่วยถ่างปากอวน

4. อวนรุนใช้เรือกล หมายถึง อวนรุนที่จับสัตว์น้ำโดยวิธีผลักดันเครื่องมือด้วยเรือกล

5. อวนรุนไม่ใช้เรือกล หมายถึง อวนรุนที่จับสัตว์น้ำโดยวิธีผลักดันเครื่องมือโดยไม่ใช้เรือกล

6. โป๊ะน้ำตื้น หมายถึง โป๊ะที่มีระดับน้ำในลูกขังไม่เกินสามเมตรเมื่อน้ำลงต่ำสุด

7. โป๊ะน้ำลึก หมายถึง โป๊ะที่มีระดับน้ำในลูกขังเกินกว่าสามเมตรเมื่อน้ำลงต่ำสุด

8. โพงพางประจำที่ หมายถึง โพงพางที่ทำการประมงซ้ำที่เดิมเป็นประจำ และไม่เก็บหลักหรือปีกที่ปักไว้ เมื่อเสร็จสิ้นการจับสัตว์น้ำ

9. โพงพางเคลื่อนที่ หมายถึง โพงพางชนิดที่เคลื่อนย้ายเครื่องมืออวน

10. อวนล้อมติด หมายถึง เครื่องมืออวนติดตาชนิดที่ใช้วิธีวางอวนปิดล้อมสัตว์น้ำ แล้วทำให้สัตว์น้ำว่ายชนแล้วติด หรือพันตาอวน

11. อวนลากแคระ หมายถึง อวนลากแผ่นตะเฆ่ หรืออวนลากคานถ่างที่มีขนาดความยาวเรือไม่เกิน 14 เมตร

12. เครื่องมือประมงพื้นบ้าน หมายถึง เครื่องมือประมงที่ไม่ใช้เรือ หรือใช้ประกอบกับเรือที่มีขนาดไม่เกินห้าตันกรอส

13. เครื่องมือประมงพาณิชย์ หมายถึง เครื่องมือประมงที่ใช้ประกอบกับเรือที่มีขนาดเกินกว่าห้าตันกรอส