อวนช้อนปลากะตัก (Anchovy lift nets)

ให้เรตสมาชิก
ไม่ดีดี 

 

เครื่องมือชนิดนี้บางแห่งเรียกว่า อวนยก เป็นเครื่องมือที่ดัดแปลงมาจากอวนยก หรืออวนช้อนหมึกในอดีต โดยปรับเปลี่ยนขนาดตาของเนื้ออวนให้เหมาะสมกับขนาดปลากะตัก และปรับปรุงไฟที่ใช้หรี่ รวมทั้งวิธีหรี่ไฟให้ปลากะตักขึ้นผิวน้ำดียิ่งขึ้น ส่วนอวนช้อนหมึกในอดีตชาวประมงเลิกใช้กันแล้ว และได้เปลี่ยนไปใช้แหยักษ์จับหมึกแทนเพราะมีประสิทธิภาพสูงกว่า แต่อวนช้อนปลากะตักยังคงนิยมใช้อยู่ โดยเฉพาะในเขตจังหวัดชลบุรี เครื่องมือนี้สามารถพบได้ในเรือที่เรียกว่า เรือได หมึก แต่จะไม่พบในเรือทุกลำ เพราะบางลำมุ่งจับหมึกอย่างเดียว จึงไม่ได้ใช้อวนช้อนปลากะตัก
 
จำนวนคนในเรือ 3 - 6 คน

 

จังหวัดที่พบมาก ได้แก่ จังหวัดชลบุรี ระยอง ตราด ประจวบคีรีขันธ์ สงขลา ปัตตานี และจังหวัดนราธิวาส

 

เรือและอุปกรณ์ เรือ ประมงขนาด 7-16 เมตร เครื่องยนต์ 24-275 แรงม้า ติดตั้งดวงไฟขนาด 500 วัตต์/ดวง บนราวไม้ไผ่ 4-6 อัน จำนวน 18-51 ดวง แบ่งเป็นหลอดไฟธรรมดา 12-39 ดวง หลอดไฟแบบสปอตไลท์ขนาด 500 วัตต์/ดวง จำนวน 6-12 ดวง โดยใช้ไดนาโม ขนาด 5-15 กิโลวัตต์/ลูก จำนวน 1-2 ลูก อุปกรณ์อื่นๆ ได้แก่ เครื่องเอคโค่ซาวเดอร์ วิทยุสื่อสาร และอวนถ่วงหัวเรือ เป็นต้น



 
เครื่องมืออวน เป็นอวนผืนเดียวรูปสี่เหลี่ยมคางหมู ความยาวอวนด้านบนยาวกว่าด้านล่าง 1-4 เมตร และยาวมากกว่าความยาวเรือ 3-4 เมตร มีทุ่นพยุงอวนด้านบน แต่เรือขนาดเล็กบางลำอาจไม่ใช้ทุ่น คร่าวล่างใส่ตะกั่วขนาด 0.12-1.00 กิโลกรัม/ลูก จำนวนรวมกัน 2-10 กิโลกรัม/ผืน โดยกระจายไปตามความยาวคร่าวล่าง ความกว้างหรือความลึกอวนส่วนใหญ่มากกว่าความยาวเรือ 1-2 เมตร และบางลำติดทุ่นพยุงอวนด้านข้างด้วย ผูกห่างกัน 1-3 เมตร ประมาณ 8 ลูก แต่บางลำใช้ห่วงโลหะ ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 5 เซนติเมตร ห่างกัน 1.20 เมตร และเชือกมีร้อยผ่านห่วงใช้สำหรับดึงขอบอวนด้านข้างทั้งสองข้างให้ตึงเหนือ ผิวน้ำในขณะกู้อวน เนื้ออวนเป็นอวนไนล่อนชนิดไม่มีปม ขนาดตา 8.30 มิลลิเมตร หรือ 9.30 มิลลิเมตร บางรายรวบเนื้ออวนด้านบนเป็นกระจุกไว้ที่กึ่งกลางคร่าวบน เพื่อให้อวนพองออกมากขึ้นขณะทำการช้อน

 
นอกจากนี้ยังมีตุ้มน้ำหนักทำด้วยตะกั่ว หรือเหล็กขนาด 5-10 กิโลกรัม/อัน จำนวน 2 อัน สำหรับถ่วงมุมอวนด้านล่างสุดทั้งสองมุมของผืนอวน เรือขนาด 12-16 เมตร บางลำเพิ่มตุ้มน้ำหนักตรงกลางอีก 1 จุด และแต่ละจุดจะมีเชือกขนาด 14-16 มิลลิเมตร ยาว 20-30 เมตร ผูกอยู่ด้วย ใช้สำหรับฉุดขอบล่างของผืนอวนเมื่อต้องการจับสัตว์น้ำ

 

วิธีทำการประมง เรือจะออกทำการประมงในเวลากลางคืน ส่วนใหญ่เริ่มตั้งแต่แรม 4 ค่ำ ถึงขึ้น 12 ค่ำ หลังจากพระอาทิตย์ตกดินเล็กน้อย แหล่งทำการประมงส่วนใหญ่น้ำลึก 20 - 40 เมตร ชาวประมงจะแล่นเรือค้นหาฝูงปลากะตักโดยใช้เอคโค่ซาวเดอร์ รายที่ไม่มีเครื่องเอคโค่ซาวเดอร์จะต้องคาดเดาแหล่งจับปลากะตักเอง เมื่อค้นพบฝูงปลากะตักแล้วจะทำการทอดสมอเรือ หรือปล่อยอวนถ่วงหัวเรืออย่างใดอย่างหนึ่งขึ้นอยู่กับสถานการณ์ แล้วเปิดไฟล่อปลากะตักทุกดวง เว้นไฟหรี่ที่เป็นไฟสปอตไลท์ ไต้ก๋งจะเฝ้าดูการรวมฝูงของปลากะตักจากจอเครื่องเอคโค่ซาวเดอร์ตลอดเวลา เมื่อเห็นว่ารวมฝูงกันมากพอแล้วจะดับไฟล่อทุกดวงแล้วเปิดกลุ่มไฟหรี่ที่อยู่ กลางลำแทน ขณะเดียวกันให้ลูกเรือขึงอวนไว้ที่ปลายคันไม้ไผ่ให้เรียบร้อย จากนั้นไต้ก๋งจะเริ่มหรี่ไฟโดยปรับรอบเครื่องยนต์ให้ต่ำลง และเร่งไฟให้สว่างทันทีที่ปลากะตักบางส่วนขึ้นถึงผิวน้ำ แล้วปรับไฟหรี่สลับกับการเร่งไฟอีก 1-5 ครั้ง จนเห็นว่าปลากะตักไม่ขึ้นมามากกว่านี้อีกแล้ว จึงสั่งให้ลูกเรือช่วยกันฉุดเชือกผูกมุมอวนขอบล่างขึ้นเรือโดยเร็ว ส่วนใหญ่จะใช้กว้านฉุด จากนั้นจึงเก็บเนื้ออวนขึ้นเรือจนสามารถตักปลากะตักใส่เรือได้ คืนหนึ่งๆ จะมีการย้ายที่

จับปลากะตัก 1-4 แห่ง และช้อนปลา 1-10 ครั้ง



 

วิธีทำการประมงอวนช้อนปลากะตักประกอบแสงไฟล่อ (ปั่นไฟ) 

วิธีทำการประมงอวนช้อนปลากะตักประกอบแสงไฟล่อ (ปั่นไฟ)

 

สัตว์น้ำที่จับได้ ได้แก่ ปลากะตัก และปลาผิวน้ำขนาดเล็ก เช่น ปลาทู-ลัง ปลาหลังเขียว ปลาสีกุนชนิดต่างๆ ปลาอินทรี ปลาโอ หมึกกล้วย เป็นต้น

 

เศรษฐกิจการประมง

ลิขสิทธิ์ © 2010-2012 www.aquatoyou.com สงวนไว้ซึ่งสิทธิทั้งหมด แนะนำติชมมาที่ webmaster@aquatoyou.com
By Joomla 1.7 Templates