จั่นหอยหวาน (Ivory shell lift nets)

เครื่องมือชนิดนี้ใช้จับหอยหวาน ซึ่งบางแห่งเรียกว่า หอยตุ๊กแก หอยทิพรส หอยน้ำผึ้ง หอยชนิดนี้ลักษณะคล้ายหอยโข่ง เปลือกสีเหลืองอ่อน แต่มีลายสีน้ำตาล ชอบกินเหยื่อปลาเหมือนกับปูม้า ปูทะเล อาศัยอยู่ตามบริเวณชายฝั่งทะเลน้ำลึก 2-5 เมตร หรือประมาณ 3 กิโลเมตร จากชายฝั่ง

จำนวนคน 1-2 คน

จังหวัดที่พบมาก จังหวัดที่ใช้จั่นหอยหวานกันมาก ได้แก่ จังหวัดนครศรีธรรมราช สงขลา ปัตตานี และนราธิวาส

เรือและอุปกรณ์ เรือประมงขนาด 7-8 เมตร เครื่องยนต์หางยาว ขนาด 3-10 แรงม้า

เครื่องมือประมง จั่นหอยหวานเป็นจั่นที่ยกขอบให้สูงขึ้น และเอียงประมาณ 30 องศา เพื่อป้องกันหอยคลานออกทำด้วยเหล็กเส็นขนาด 5-10 มิลลิเมตร ดัดเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ขอบพื้นล่างมีความยาวด้านละ 20 หรือ 40 เซนติเมตร ขอบเหล็กด้านบนมีความยาวด้านละ 12 หรือ 30 เซนติเมตร ยึดขอบเหล็กชิ้นล่างและชิ้นบนให้ติดกันโดยใช้เหล็กเส้นยาว 7-10 เซนติเมตร ค้ำไว้ตรงมุม และเอียงเข้าใน 30 องศา ด้านล่างและด้านข้างหุ้มด้วยเนื้ออวนโปลีเอทธีลีน ขนาดตา 10-25 มิลลิเมตร มุมขอบบนมีเชือกสี่เส้นผูกเป็นรูปสายซุงแล้วต่อกับเชือกสายทุ่นยาวประมาณ 5-6 เมตร เป็นเชือกขนาด 3 มิลลิเมตร ซึ่งปลายอีกข้างหนึ่งผูกกับทุ่นขนาดเล็ก ชนิดของเหยื่อเป็นปลา ใส่ถุงอวนหรือใช้ลวดร้อยผูกไว้กึ่งกลางจั่น ชาวประมงใช้จั่นหอยหวาน 100-150 อัน/ราย

 

วิธีทำการประมง ใช้ได้ทั้งกลางวันและกลางคืน ส่วนใหญ่เป็นเวลากลางคืน แต่ถ้าช่วงใดมีหอยชุกชุมจะวางในเวลากลางวันด้วย แหล่งประมงน้ำลึก 4-6 เมตร ใกล้แนวชายฝั่ง วิธีวางจั่นใส่เหยื่อในจั่นทุกอัน แล้วนำออกไปวางในทะเลเป็นแนวตรงจำนวน 2-3 แถว แต่ละอันห่างกันประมาณ 15-20 เมตร ปล่อยทิ้งไว้ 12 ชั่วโมง จึงกู้จั่น แต่ถ้ามีหอยชุกชุมจะกู้ถี่ขึ้น โดยทิ้งไว้เพียง 2-3 ชั่วโมง หรือ 6 ชั่วโมง จึงกู้เสียครั้งหนึ่งแล้ววางต่อ วิธีกู้เพียงแต่ฉุดสายทุ่นขึ้นมาแล้วเทหอยใส่เรือ หากจั่นใดเหยื่อหมดก็จะเติมเหยื่อเพิ่ม

สัตว์น้ำที่จับได้ คือ หอยหวาน