คราดหอยลาย (Short-necked clam dredges)

คราดหอยลาย เป็นเครื่องมือคราดหอยที่ใช้เรือขนาดใหญ่ที่สุดในบรรดาเครื่องมือประเภทคราด แต่ก็สามารถใช้เรือขนาดเล็กได้เช่นกัน ใช้จำนวนคน 4-6 คน

จังหวัดที่พบมาก ได้แก่ จังหวัดตราด สมุทรปราการ สมุทรสาคร เพชรบุรี และจังหวัด
สุราษฎร์ธานี ส่วนทางฝั่งอันดามันพบทุกจังหวัด

เรือและอุปกรณ์ เรือประมงขนาด 6-18 เมตร เครื่องยนต์ 10-250 แรงม้า ส่วนใหญ่ต่อกะบะท้ายเรือยื่นออกไปกว้างประมาณ 1.50-2.00 เมตร และยาวเท่ากับส่วนของท้ายเรือ เพื่อให้มีพื้นที่ทำงานมากขึ้น อุปกรณ์ที่สำคัญในเรือได้แก่ วิทยุสื่อสาร และเอคโค่ซาวเดอร์

เครื่องมือประมง ลักษณะคราดหอยลายเป็นตะแกรงเหล็ก รูปคล้ายกล่องสี่เหลี่ยมผืนผ้าค่อนข้างแบน ด้านหน้าเปิดออกและสูงกว่าด้านท้ายหรือก้นตะแกรง ซี่ตะแกรงเป็นเหล็กเส้นขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 3 มิลลิเมตร ระยะห่างของซี่ตะแกรง 1 เซนติเมตร ส่วนที่เป็นโครงเป็นเหล็กเส้น หรือท่อเหล็กขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 8-10 มิลลิเมตร ส่วนขอบล่างของปากคราดใช้เหล็กแผ่นขนาด 3 มิลลิเมตร กว้าง 8-10 เซนติเมตร เชื่อมติดกับโครงด้านล่าง แต่ให้เฉียงลงทำมุมกับระดับพื้นประมาณ 30 องศา ขนาดของคราดขึ้นอยู่กับขนาดเรือ ถ้าใช้เรือขนาดยาว 14 เมตร ขึ้นไป ส่วนใหญ่มีขนาดความยาวปากคราด 2-3 เมตร กว้าง 1.00-1.30 เมตร ความสูงของปากคราด 18-20 เซนติเมตร และ 10-15 เซนติเมตร ที่ก้นคราด ขอบบนปากคราดมีสายซุงเป็นโซ่ ขนาด 3 มิลลิเมตรยาว 7 เมตร ยึดติดกับคราดด้วยปะเก็น สายซุงจะต่อเข้ากับสายลาก ซึ่งเป็นเชือกขนาด 16 มิลลิเมตร ยาวประมาณ 50 เมตร เรือหนึ่งลำจะใช้คราดทำการประมง 2 อัน และสำรองไว้อีก 1 อัน

วิธีทำการประมง ในเวลากลางวันหรือกลางคืน แหล่งทำการประมงในทะเลบริเวณใกล้ปากแม่น้ำ ระดับน้ำลึก 3-15 เมตร ขณะทำการประมงจะใช้คราด 2 อัน แต่ใช้สลับกัน เริ่มจากปล่อยคราดอันแรกลงน้ำ แล้วทำการคราดนาน 2-5 นาที โดยปล่อยลากยาวประมาณ 3-5 เท่าความลึกน้ำ ลากคราดด้วยความเร็วเต็มที่ เมื่อกู้คราดอันแรกขึ้นเรือก็จะปล่อยคราดอันที่สองลงไปแทน เทหอยจากคราดอันแรกลงบนกะบะท้ายเรือและเลือกหอยใส่ภาชนะ เสร็จแล้วกู้คราดอันที่สอง และปล่อยคราดอันแรกลงน้ำ ทำเช่นนี้จนกว่าได้หอยลายมากพอ จึงแล่นเรือกลับเข้าฝั่ง

สัตว์น้ำที่จับได้ สัตว์น้ำส่วนใหญ่จับได้หอยลายมากที่สุด บางพื้นที่จะได้หอยชนิดอื่นๆ ด้วย เช่น หอยเหลือง (หอยกระสือ) และหอยคราง เป็นต้น